Thị trường ô tô Châu Âu đứng trước nguy cơ lung lay khi có lệnh cấm xe xăng

Bối cảnh Liên minh châu Âu (EU) đang theo đuổi mục tiêu khử carbon mạnh mẽ, một kế hoạch đầy tham vọng đã được đưa ra: cấm hoàn toàn các loại ô tô sử dụng động cơ đốt trong (xăng, dầu) từ năm 2035. Tuy nhiên, động thái này vấp phải nhiều ý kiến trái chiều. Mới đây, Ola Kaellenius CEO của Mercedes-Benz và đồng thời là Chủ tịch Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô châu Âu (ACEA) đã lên tiếng cảnh báo rằng, nếu kế hoạch này không được điều chỉnh hợp lý, thị trường ô tô châu Âu có thể “sụp đổ” theo đúng nghĩa đen.

THAM KHẢO CÁC MẪU XE MAY DIEN

Lệnh cấm xe xăng tại châu Âu: Tham vọng và thách thức

Lệnh cấm xe xăng tại châu Âu chuyển sang không chỉ là bước đi táo bạo trong lộ trình xanh hóa, mà còn là thách thức lớn đối với cả người tiêu dùng lẫn các nhà sản xuất ô tô.

Tham vọng xanh của EU

EU từ lâu đã định hướng trở thành khu vực tiên phong trong việc chống biến đổi khí hậu. Một trong những trụ cột quan trọng của chiến lược này là loại bỏ hoàn toàn xe phát thải CO2 trên đường phố vào năm 2035. Điều này đồng nghĩa, từ thời điểm đó trở đi, chỉ những phương tiện chạy điện hoặc sử dụng công nghệ trung hòa carbon mới có thể được phép bán ra.

Với các nhà hoạch định chính sách, đây là bước đi quyết liệt để thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh. Nhưng với các doanh nghiệp ô tô, vốn đang phải đầu tư khổng lồ để phát triển xe điện, đồng thời duy trì hệ thống sản xuất xe truyền thống thì đây lại là một “gánh nặng kép”.

Thị trường đang không theo kịp mục tiêu

Theo Reuters, kế hoạch này sẽ được đánh giá lại vào nửa cuối năm 2025. Thời điểm này rất quan trọng, bởi thực tế cho thấy:

• Doanh số xe điện tại châu Âu chưa đạt kỳ vọng.

• Người tiêu dùng vẫn còn dè dặt, do giá thành cao, hạ tầng sạc chưa đồng bộ, chi phí điện năng biến động.

• Các hãng xe Trung Quốc với mức giá cạnh tranh đang gây áp lực ngày càng lớn lên thị trường nội địa châu Âu.

Trong bối cảnh đó, lời cảnh báo của CEO Mercedes trở nên đặc biệt đáng chú ý.

Quan điểm của Mercedes "Chúng ta đang đi vào ngõ cụt"

Mercedes cho rằng nếu EU kiên quyết áp dụng lệnh cấm tuyệt đối với xe xăng và dầu, thị trường ô tô sẽ phải đối diện với những hệ quả khó lường. Theo hãng, chính sách này không những không thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang xe điện như kỳ vọng, mà còn có nguy cơ làm đảo lộn toàn bộ cung cầu, khiến ngành công nghiệp rơi vào tình thế hỗn loạn.

Cảnh báo gay gắt từ Ola Kaellenius

Trong cuộc phỏng vấn với tờ Handelsblatt (Đức), CEO Ola Kaellenius đã đưa ra nhận định thẳng thắn:

“Chúng ta cần nhìn thẳng vào thực tế. Nếu không, chúng ta sẽ lao thẳng vào tường với tốc độ tối đa.”

Ông nhấn mạnh rằng một lệnh cấm cứng nhắc không đồng nghĩa với sự thành công của quá trình điện hóa. Trái lại, nó có thể tạo ra một “cơn sốt” mua xe xăng và diesel ngay trước khi quy định có hiệu lực, thay vì khiến người tiêu dùng tự nguyện chuyển sang phương tiện xanh. Nếu kịch bản này xảy ra, thị trường sẽ chứng kiến tình trạng cầu vượt cung, giá cả biến động và toàn ngành rơi vào thế bị động.

Giải pháp được đề xuất

Với vai trò là Chủ tịch Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô châu Âu (ACEA), ông Kaellenius khẳng định châu Âu cần một lộ trình linh hoạt và thực tế hơn. Ông đưa ra một số gợi ý:

• Ưu đãi thuế cho xe điện nhằm giúp giá bán tiệm cận hơn với xe truyền thống, giảm rào cản chi phí cho người dân.

• Điều chỉnh giá điện tại các trạm sạc theo hướng hỗ trợ, để xe điện trở thành lựa chọn kinh tế hơn trong vận hành.

• Đa dạng hóa công nghệ khử carbon, không nên đặt toàn bộ kỳ vọng vào pin điện mà cần khuyến khích cả các giải pháp như hybrid hay nhiên liệu tổng hợp.

Ông kết luận:

“Khử carbon là mục tiêu bắt buộc, nhưng chúng ta cần tiến hành theo cách thông minh và linh hoạt. Không thể hy sinh cả nền kinh tế chỉ để chạy theo một công nghệ duy nhất.”

Cách tiếp cận này cho thấy Mercedes không phản đối việc chuyển đổi xanh, mà chỉ muốn một con đường khả thi, ít rủi ro hơn cho cả người dân và ngành công nghiệp.

>>> Mua xe máy điện Vespa chất, đẳng cấp thời trang

Mercedes và thực tế khó khăn với xe điện

Mercedes đang phải đối mặt với nhiều trở ngại trong hành trình phát triển xe điện, từ nhu cầu thị trường sụt giảm cho đến áp lực cạnh tranh gay gắt và lượng xe tồn kho tăng cao.

Quyết định bất ngờ tại thị trường Mỹ

Không chỉ tại châu Âu, thị trường Mỹ cũng cho thấy những tín hiệu kém khả quan đối với Mercedes. Vào cuối tháng 7 vừa qua, hãng đã đưa ra quyết định gây chú ý: tạm dừng giao các dòng xe điện EQ tới Mỹ. Lý do chính là nhu cầu xe điện tại đây chững lại, trong khi lượng xe chưa bán hết ở các đại lý lại tăng cao.

Cùng với việc tạm dừng phân phối, Mercedes cũng triển khai một biện pháp mạnh mẽ khác là giảm giá bán lẻ từ 4% đến 16% cho các mẫu EQE và EQS bắt đầu từ năm 2026. Đây là động thái được cho là cần thiết để hãng giữ được tính cạnh tranh, bởi mức giá hiện tại của xe điện Mercedes được đánh giá là khá cao so với mặt bằng chung.

Bối cảnh chính sách tại Mỹ

Những khó khăn mà Mercedes gặp phải không chỉ đến từ thị hiếu của người tiêu dùng, mà còn bị ảnh hưởng trực tiếp bởi chính sách. Chính quyền của Tổng thống Donald Trump mới đây đã cắt giảm sớm các khoản tín dụng thuế cho xe điện trong dự luật chi tiêu. Điều này đồng nghĩa với việc giá mua xe điện thực tế của người dân Mỹ tăng lên, từ đó khiến sức mua sụt giảm rõ rệt.

Trong bối cảnh này, nhiều nhà phân tích cho rằng các hãng xe châu Âu như Mercedes sẽ gặp áp lực nặng nề hơn, bởi họ vốn đã phải cạnh tranh với những thương hiệu nội địa lẫn các hãng xe điện Trung Quốc có mức giá thấp hơn nhiều.

Dù vậy, CEO Ola Kaellenius vẫn giữ thái độ lạc quan. Ông chia sẻ rằng nhu cầu xe điện tại Mỹ tuy có thể giảm trong ngắn hạn, nhưng về trung và dài hạn, tỷ lệ người tiêu dùng chấp nhận xe điện chắc chắn sẽ tăng trở lại khi hạ tầng được cải thiện và công nghệ pin ngày càng hoàn thiện.

Cân bằng giữa xe điện và xe xăng

Nhìn nhận rõ những biến động khó lường của thị trường, Mercedes đã sớm đưa ra hướng đi cân bằng hơn. Tháng 2/2025, hãng công bố chiến lược mới: phát triển song song cả xe điện và xe chạy động cơ đốt trong. Điều này cho thấy Mercedes không muốn đặt toàn bộ kỳ vọng vào xe điện, mà lựa chọn một lộ trình linh hoạt hơn.

Theo kế hoạch, từ nay đến cuối năm 2027, Mercedes dự kiến ra mắt 19 mẫu xe động cơ xăng, dầu mới, đồng thời giới thiệu 17 mẫu xe điện. Cách tiếp cận này phản ánh rõ tư duy “đa dạng hóa rủi ro” của hãng, đảm bảo rằng Mercedes vừa duy trì được khách hàng trung thành với xe truyền thống, vừa không bỏ lỡ cơ hội trong cuộc đua xe điện toàn cầu.

Chiến lược này cũng là lời khẳng định rằng, trong mắt Mercedes, tương lai ngành ô tô không chỉ có một con đường duy nhất. Việc kết hợp linh hoạt nhiều loại công nghệ khác nhau có thể mang lại sự an toàn và bền vững hơn cho cả doanh nghiệp và thị trường.

Vì sao lệnh cấm tuyệt đối gây tranh cãi?

Người tiêu dùng chưa sẵn sàng

Một trong những lý do lớn nhất khiến lệnh cấm gây tranh cãi nằm ở chỗ người dân vẫn còn nhiều e ngại khi tiếp cận xe điện. Trước hết, giá bán của xe điện hiện vẫn cao hơn khá nhiều so với xe xăng trong cùng phân khúc. Dù các hãng đã có nỗ lực giảm giá, nhưng chi phí pin vốn chiếm đến 30 - 40% giá thành xe vẫn là gánh nặng lớn.

Ngoài ra, chi phí bảo dưỡng và thay thế pin sau vài năm sử dụng cũng khiến người tiêu dùng do dự. Không ít khách hàng lo lắng về quãng đường di chuyển hạn chế cũng như việc hạ tầng sạc chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực tế, đặc biệt tại các khu vực ngoài đô thị. Tâm lý “chưa sẵn sàng” này cho thấy việc ép buộc bằng lệnh cấm có thể tạo ra phản ứng ngược thay vì thúc đẩy sự chuyển đổi.

Doanh nghiệp đối mặt áp lực lớn

Không chỉ người tiêu dùng, các doanh nghiệp sản xuất ô tô cũng đang gánh chịu áp lực khổng lồ. Việc phát triển xe điện đòi hỏi chi phí nghiên cứu và phát triển (R&D) rất lớn, trong khi lợi nhuận ngắn hạn lại không tương xứng. Điều này khiến nhiều hãng xe truyền thống, vốn quen với động cơ đốt trong, phải đối diện với rủi ro tài chính đáng kể.

Thêm vào đó, sự cạnh tranh từ các hãng xe Trung Quốc đang ngày càng khốc liệt. Với lợi thế sản xuất quy mô lớn và giá thành thấp, các thương hiệu như BYD hay NIO đã nhanh chóng chiếm lĩnh một phần thị trường, đẩy các hãng châu Âu vào thế bị động.

Một hệ quả khác cũng đáng lo ngại là nguy cơ sa thải lao động. Khi ngành sản xuất động cơ đốt trong bị thu hẹp, hàng trăm nghìn việc làm liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp có thể biến mất, tạo ra sức ép xã hội và kinh tế không nhỏ.

Kinh tế khu vực có thể bị ảnh hưởng

Ở cấp độ vĩ mô, lệnh cấm tuyệt đối còn có nguy cơ tác động tiêu cực đến nền kinh tế châu Âu. Nếu người dân không mặn mà với xe điện, kịch bản nhiều khả năng xảy ra là họ sẽ “dồn toa” mua xe xăng, diesel ngay trước thời hạn. Khi đó, thị trường sẽ chứng kiến một giai đoạn tăng trưởng nóng, sau đó rơi vào suy giảm đột ngột khi lệnh cấm có hiệu lực.

Sự mất cân bằng cung cầu này có thể dẫn đến tình trạng hỗn loạn: các hãng xe không kịp thích ứng, doanh số biến động mạnh, chuỗi cung ứng bị gián đoạn. Kết quả là thay vì đạt được mục tiêu xanh, châu Âu lại phải đối diện với nguy cơ kinh tế suy yếu, thị trường lao đao và niềm tin của người tiêu dùng bị lung lay.

Tương lai nào cho ngành ô tô châu Âu?

Nếu cứng nhắc, châu Âu có thể tạo ra cú sốc cho thị trường; nhưng nếu quá lỏng lẻo, mục tiêu khử carbon sẽ khó thành hiện thực. Vì thế, nhiều chuyên gia nhận định: điều cần nhất lúc này là một chiến lược cân bằng, vừa xanh vừa thực tế.

Cần một lộ trình mềm dẻo hơn

Thay vì đặt ra một “ngày tận thế” cho xe xăng, EU được khuyến nghị nên áp dụng chính sách song song giữa ràng buộc và khuyến khích. Một mặt, cần siết chặt tiêu chuẩn phát thải; mặt khác, nên mở rộng ưu đãi thuế và hỗ trợ tài chính để giảm bớt gánh nặng cho người dân khi mua xe điện.

Hạ tầng sạc cũng là yếu tố sống còn. Người tiêu dùng khó chấp nhận chuyển đổi khi vẫn còn nỗi lo thiếu trạm sạc và chi phí sử dụng cao. Nếu EU đầu tư mạnh mẽ vào mạng lưới này, đồng thời trợ giá điện tại các trạm, sự chuyển dịch sang xe điện sẽ diễn ra tự nhiên hơn thay vì bị áp đặt.

Ngoài ra, các công nghệ như nhiên liệu tổng hợp hay hybrid có thể đóng vai trò cầu nối. Đây là lựa chọn trung gian giúp giảm phát thải nhưng vẫn duy trì sự linh hoạt cho cả ngành, tránh tình trạng “đặt tất cả trứng vào một giỏ” với xe điện pin.

Mercedes có thực sự lo xa?

Những cảnh báo của CEO Mercedes Ola Kaellenius không phải chỉ là sự bi quan. Thực tế đã chứng minh rằng doanh số xe điện toàn cầu tăng trưởng chậm hơn dự kiến, trong khi sự cạnh tranh từ các hãng xe Trung Quốc ngày càng khốc liệt. Nỗi lo mất cân bằng cung cầu và suy yếu thị trường mà ông đưa ra hoàn toàn có cơ sở.

Một ngành công nghiệp đã tồn tại và phát triển hơn một thế kỷ dựa trên động cơ đốt trong khó có thể thay đổi hoàn toàn chỉ trong một thập kỷ. Nếu thiếu sự chuẩn bị thận trọng, châu Âu có nguy cơ vừa không đạt được mục tiêu xanh, vừa đánh mất lợi thế cạnh tranh vào tay các đối thủ quốc tế. Vì vậy, sự linh hoạt trong chính sách sẽ quyết định việc châu Âu trở thành hình mẫu chuyển đổi xanh hay lại vấp phải khủng hoảng không mong muốn.

Lời cảnh báo của CEO Mercedes Ola Kaellenius đã làm dấy lên cuộc tranh luận lớn tại châu Âu: liệu việc cấm hoàn toàn xe xăng từ 2035 có thực sự khả thi, hay chỉ là một tham vọng quá xa rời thực tế? Trong khi mục tiêu bảo vệ môi trường là không thể phủ nhận, các quốc gia và doanh nghiệp cần một lộ trình linh hoạt, cân bằng giữa phát triển xanh và ổn định kinh tế.

Tương lai ngành ô tô châu Âu phụ thuộc rất lớn vào quyết định điều chỉnh chính sách trong năm 2025 này. Nếu các nhà quản lý chọn cách tiếp cận “thực tế và mềm dẻo” hơn, quá trình chuyển đổi sẽ diễn ra bền vững, thay vì biến thành một “cú sốc” có nguy cơ làm lung lay cả thị trường.

>>> Tin tức: Bước đột phá mới cho xe điện

THẾ GIỚI XE ĐIỆN - XE MÁY 50CC

Web : https://thegioixedien.com.vn

Đt : 088.63.88888 - 084.97.88888 - 024.2210.8888