Đếm ngược tới 31/1/2026: Việt Nam gấp rút xây dựng chính sách cho người dân chuyển đổi phương tiện xanh

Việt Nam đang bước vào giai đoạn bản lề trong chiến lược thúc đẩy phương tiện giao thông xanh, sạch, bền vững. Chỉ đạo mới nhất của Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu các bộ, ngành và địa phương nhanh chóng hoàn thiện báo cáo về cơ chế hỗ trợ người dân sử dụng phương tiện thân thiện môi trường, trình Thủ tướng trước ngày 31/1/2026. Đây là nhiệm vụ có tính chất nền tảng, nhằm tạo ra bước chuyển mạnh mẽ cho hệ thống giao thông đô thị trong những năm tới.

Hệ thống giao thông xanh cần cú hích mạnh mẽ từ chính sách

Chuyển đổi xanh không chỉ là mục tiêu môi trường, mà là động lực mới của nền kinh tế. Trong bối cảnh ô nhiễm không khí đang gây áp lực nặng nề lên các đô thị lớn, yêu cầu thay đổi mô hình giao thông trở nên cấp bách hơn bao giờ hết. Chính phủ xác định phát triển phương tiện xanh và giao thông công cộng là giải pháp trọng tâm để giảm phát thải khí nhà kính, đồng thời thực hiện các cam kết quốc tế về trung hòa carbon vào năm 2050.

Theo Công văn số 11170/VPCP-CN, Bộ Xây dựng được giao nhiệm vụ rà soát toàn diện, hoàn thiện báo cáo chiến lược và phối hợp cùng Bộ Công an, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Bộ Tư pháp, Bộ Tài nguyên & Môi trường, UBND Hà Nội, UBND TP.HCM cũng như các chuyên gia để xây dựng đề xuất cụ thể. Báo cáo phải làm rõ hệ thống nhiệm vụ, cơ chế chính sách, dự án đầu tư, nguồn lực và lộ trình triển khai, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan để đảm bảo tính khả thi thay vì chỉ dừng lại ở định hướng.

Nhiều người dân đang chủ động tìm hiểu và lựa chọn xe máy điện như giải pháp phù hợp trước thời hạn áp dụng các chính sách mới.

Hoàn thiện khung chính sách: bước nền tảng cho giao thông xanh

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng và cập nhật khung pháp lý cho giao thông xanh. Việt Nam hiện chưa có bộ tiêu chí và tiêu chuẩn đồng nhất để đánh giá phương tiện xanh, hạ tầng xanh hay hệ thống vận tải xanh. Điều này khiến các địa phương gặp vướng mắc khi triển khai các chương trình chuyển đổi và khó đảm bảo sự đồng bộ giữa các khu vực.

Cần bộ tiêu chí quốc gia về giao thông xanh

Các chuyên gia nhận định rằng bộ tiêu chí quốc gia phải bao quát cả ba nhóm nội dung quan trọng. Về phương tiện, cần có tiêu chuẩn rõ ràng về mức phát thải, công nghệ pin, khả năng an toàn và mức tiêu thụ năng lượng. Về hạ tầng, tiêu chí phải đề cập đến tiêu chuẩn trạm sạc, trạm đổi pin, hệ thống giám sát và yêu cầu an toàn điện. 

Cuối cùng, về vận hành, bộ tiêu chí cần hướng dẫn cụ thể cách quản lý vận tải xanh, mô hình dịch vụ và phương thức tích hợp dữ liệu giao thông thông minh. Khi có được bộ tiêu chí thống nhất, các địa phương như Hà Nội và TP.HCM sẽ có cơ sở triển khai quy hoạch giao thông xanh phù hợp, tránh tình trạng mỗi nơi áp dụng một cách khác nhau.

Cơ chế tài chính khuyến khích sử dụng phương tiện điện

Chuyển đổi năng lượng trong giao thông tất yếu đòi hỏi chi phí lớn, khiến nhiều người dân e ngại bước đầu. Do đó, cơ chế hỗ trợ tài chính là giải pháp quan trọng. Các đề xuất hiện đang được nghiên cứu bao gồm chính sách miễn hoặc giảm lệ phí trước bạ cho xe điện, cung cấp các gói vay ưu đãi cho người dân có nhu cầu mua phương tiện xanh, hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư hệ thống trạm sạc, trạm đổi pin, hoặc triển khai chính sách thu hồi phương tiện cũ để hỗ trợ người dân chuyển sang xe điện mới. 

Khi các chính sách này được ban hành đồng bộ, quá trình chuyển đổi sẽ có tính lan tỏa mạnh mẽ, khuyến khích cả người dân và doanh nghiệp chủ động tham gia.

Giao thông công cộng là trụ cột của chiến lược xanh

Phó Thủ tướng yêu cầu các địa phương đẩy nhanh phát triển hệ thống giao thông công cộng, ưu tiên xe sử dụng năng lượng sạch nhằm tạo ra nền tảng cho giao thông xanh đô thị.

Hà Nội đặt mục tiêu 100% xe buýt sạch vào năm 2030

Hà Nội đang triển khai lộ trình chuyển đổi toàn bộ đội xe buýt sang sử dụng điện hoặc năng lượng sạch. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, toàn bộ tuyến buýt đều vận hành bằng công nghệ sạch, đồng thời mở rộng mạng lưới BRT và tăng kết nối giữa các khu đô thị mới. Khi chất lượng giao thông công cộng được cải thiện, nhu cầu sử dụng phương tiện cá nhân, đặc biệt là xe máy sẽ giảm đáng kể, góp phần hạ tải cho hạ tầng và giảm ô nhiễm không khí.

TP.HCM thúc đẩy giao thông công cộng thông minh

TP.HCM cũng đang tăng tốc triển khai hệ thống metro và mở rộng đội xe buýt điện, buýt CNG. Tích hợp công nghệ vào quản lý vận tải giúp thành phố cải thiện chất lượng dịch vụ và tăng sức hấp dẫn của phương tiện công cộng. Các chuyên gia nhận định Hà Nội và TP.HCM cần chia sẻ dữ liệu, mô hình và kinh nghiệm triển khai nhằm hướng tới một mạng lưới giao thông xanh thống nhất trên toàn quốc.

>>> Tin tức: Hà Nội tiến gần ngày cấm xe xăng

Nhu cầu chuyển đổi xanh từ chính cơ quan công lập

Cơ quan nhà nước phải đi đầu trong sử dụng phương tiện xanh. Thông báo 8/TB-VPCP từ đầu năm 2025 đã giao Bộ Tài chính nghiên cứu cơ chế khuyến khích cơ quan nhà nước sử dụng xe điện trong công vụ. 

Việc này có ý nghĩa quan trọng vì không chỉ tạo ra hình mẫu thay đổi hành vi trong cộng đồng, mà còn giúp thúc đẩy thị trường phương tiện sạch và giảm phát thải từ khu vực công. Một số địa phương đã bắt đầu ứng dụng xe điện trong hoạt động giám sát, kiểm tra hoặc dịch vụ công ích, tạo tiền đề cho việc nhân rộng trong phạm vi cả nước.

Phát triển đô thị theo mô hình TOD

Giao thông xanh phải đi kèm quy hoạch xanh. Mô hình đô thị TOD (Transit Oriented Development) được xem là lời giải dài hạn cho bài toán giao thông và phát thải. Mô hình này giúp giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân, tối ưu hóa sử dụng đất và giảm ùn tắc nhờ tập trung phát triển đô thị quanh các điểm trung chuyển giao thông công cộng. 

Để phát triển TOD hiệu quả, hạ tầng metro, BRT và các trạm trung chuyển cần được mở rộng và kết nối đồng bộ với khu dân cư, trung tâm thương mại và trường học.

Giao thông đường bộ chiếm tỷ trọng quá lớn, gây áp lực lên môi trường. Hiện vận tải đường bộ vẫn chiếm ưu thế trong hệ thống vận tải quốc gia, khiến mức phát thải CO₂ cao và gây áp lực lớn lên hạ tầng. Các chuyên gia đề xuất cần cân bằng lại cơ cấu bằng cách tăng thị phần đường sắt và đường thủy, đồng thời thúc đẩy logistics xanh và vận tải đa phương thức.

Việc các doanh nghiệp đầu tư vào phương tiện ít phát thải sẽ không chỉ giảm ô nhiễm mà còn giúp họ tiết kiệm chi phí vận hành, nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh yêu cầu về vận tải bền vững ngày càng cao.

Xanh hóa hạ tầng giao thông là điều kiện không thể thiếu

Không thể có phương tiện xanh nếu thiếu hạ tầng xanh tương ứng. Quá trình xanh hóa giao thông chỉ có thể thành công khi hạ tầng được đầu tư tương xứng. Điều này bao gồm việc quy hoạch hệ thống trạm sạc, trạm đổi pin đồng bộ, nâng cấp hạ tầng điện tại các khu dân cư và chung cư, ứng dụng công nghệ giám sát nhằm đảm bảo an toàn vận hành và tích hợp dữ liệu giao thông để tối ưu hóa mạng lưới.

Khi hạ tầng trở nên thuận tiện, việc chuyển đổi của người dân sẽ dễ dàng, tự nhiên và bền vững hơn. Trước 31/1/2026, Việt Nam phải có báo cáo hoàn chỉnh, đây là mốc thời gian quan trọng. Chỉ đạo của Phó Thủ tướng thể hiện quyết tâm thúc đẩy giao thông xanh bằng những chính sách cụ thể và có tính khả thi. 

>>> Nhiều người đang cân nhắc chuyển sang xe máy điện Osakar như một lựa chọn phù hợp trong giai đoạn chuyển đổi.

Khi khung pháp lý được hoàn thiện, hạ tầng được đầu tư đồng bộ và các cơ chế hỗ trợ được ban hành đầy đủ, quá trình chuyển đổi sang phương tiện xanh sẽ diễn ra mạnh mẽ và hiệu quả hơn. Đây sẽ là nền tảng quan trọng giúp Việt Nam tiến gần tới mục tiêu phát triển bền vững và xây dựng các đô thị hiện đại, an toàn và thân thiện môi trường.

THẾ GIỚI XE ĐIỆN - XE MÁY 50CC

Web : https://thegioixedien.com.vn

Đt : 088.63.88888 - 084.97.88888 - 024.2210.8888