Công nghệ chữa cháy pin lithium của người Việt gây tiếng vang tại châu Âu

Sự phát triển mạnh mẽ của xe điện cùng các thiết bị sử dụng pin lithium-ion đang khiến vấn đề cháy pin trở thành mối lo ngại toàn cầu. Đây là dạng cháy đặc biệt khó kiểm soát do nhiệt độ leo thang rất nhanh và khả năng bùng phát trở lại cao. Ngay cả lực lượng cứu hỏa chuyên nghiệp tại châu Âu, Mỹ hay Nhật Bản cũng xem các sự cố liên quan đến Li-ion là một trong những thách thức nguy hiểm nhất hiện nay.

Trong bối cảnh đó, một công ty tại Việt Nam đã bất ngờ tạo được sự chú ý quốc tế khi giới thiệu một dung dịch chữa cháy chuyên dụng và công bố đã vượt qua tiêu chuẩn NTA 8133 – bài kiểm tra khắt khe dành cho bình chữa cháy pin tại Hà Lan. Thành tích này nhanh chóng được nhiều chuyên gia quốc tế quan tâm khi cả thế giới đang vươn mình chuyển đổi xanh xe đạp điện, xe máy điện, ô tô điện.

FireThief: hướng tiếp cận mới trong xử lý cháy pin

Công ty Cổ phần Đầu tư Khoa học Công nghệ SOLUNI là đơn vị phát triển FireThief dung dịch chữa cháy gốc nước được thiết kế riêng cho các sự cố thermal runaway. Trong loạt thử nghiệm nội bộ, FireThief cho thấy khả năng dập tắt các đám cháy pin mô phỏng tình huống tự gia tăng nhiệt và lan truyền sang nhiều cell.

Các thử nghiệm được thực hiện trên bộ pin có dung lượng tương đương pin xe đạp điện hoặc hệ lưu trữ nhỏ. Ở đa số kịch bản, ngọn lửa được kiểm soát trong vòng 8–11 giây và không tái bùng phát trong thời gian giám sát. Tuy nhiên, SOLUNI cũng cho biết đây là thử nghiệm có điều kiện tối ưu, chưa phản ánh đầy đủ các tình huống thực tế.

Công thức dung dịch và nguyên lý hoạt động FireThief

FireThief là giải pháp chữa cháy pin lithium-ion tiên tiến, hoạt động dựa trên công thức dung dịch gốc nước kết hợp với hệ khoáng chức năng đa thành phần. Thiết kế này không chỉ giúp hạ nhiệt nhanh chóng mà còn tạo lớp màng bảo vệ, hạn chế tối đa khả năng lan truyền ngọn lửa từ cell pin này sang cell pin khác.

Cấu trúc gốc nước kết hợp hệ khoáng chức năng

FireThief được phát triển trên nền dung dịch nước, bổ sung hệ khoáng đa thành phần và các phụ gia chuyên dụng. Các hạt khoáng đóng vai trò chủ chốt trong việc kiểm soát nhiệt độ và ngăn cháy lan. Khi tiếp xúc với nhiệt độ cao, nước trong dung dịch hấp thụ một lượng nhiệt rất lớn từ bề mặt pin, giúp hạ nhiệt tức thì và làm chậm quá trình “thermal runaway”, tức hiện tượng lan truyền nhiệt và cháy liên tiếp giữa các cell pin. Đồng thời, các hạt khoáng kết dính tạo thành một lớp màng ổn định trên bề mặt pin, hạn chế oxy tiếp xúc và giảm nguy cơ phát lửa trở lại. Các phụ gia đặc biệt trong dung dịch cũng giúp duy trì độ ổn định hóa học, đảm bảo hiệu quả ngay cả khi tiếp xúc với nhiệt độ cực cao của pin lithium-ion.

Cơ chế kiểm soát cháy theo từng lớp

Cơ chế kiểm soát cháy của FireThief được triển khai theo nguyên tắc đa lớp. Khi dung dịch được phun lên pin đang cháy, nhiệt độ bề mặt pin giảm nhanh chóng nhờ khả năng hấp thụ nhiệt mạnh của nước, từ đó chặn đứng quá trình runaway đang diễn ra. Lớp màng khoáng hình thành trên bề mặt pin hoạt động như lớp cách ly, hạn chế oxy tiếp xúc và giảm đáng kể khả năng pin phát lửa trở lại. Đồng thời, dung dịch còn giúp ổn định cell pin bị lỗi, giảm nhiệt lượng truyền sang các cell lân cận, khoanh vùng đám cháy và ngăn chặn nguy cơ cháy dây chuyền.

Ưu điểm nổi bật của FireThief

Nhờ cấu trúc và cơ chế hoạt động đặc biệt này, FireThief có khả năng dập cháy nhanh chỉ trong vài giây, ngăn ngừa tái bùng phát cháy hiệu quả và đảm bảo an toàn cho người sử dụng cũng như thiết bị xung quanh. Sản phẩm phù hợp cho cả môi trường công nghiệp lẫn dân dụng, đặc biệt là tại các kho lưu trữ pin và các phương tiện sử dụng pin lithium-ion như xe điện.

>>> Tin tức: Rủi ro khi xe điện cũ tràn lan

Mức độ an toàn và tác động môi trường

Một trong những ưu điểm nổi bật của FireThief là độ pH khoảng 7,8 gần mức trung tính, điều này giúp dung dịch ít gây ăn mòn kim loại và an toàn với vỏ thiết bị khi sử dụng trong không gian kín như hầm để xe, kho pin hay các khu vực công nghiệp. Đặc tính gần trung tính của FireThief cũng giúp giảm thiểu nguy cơ hư hại các linh kiện nhạy cảm, từ đó bảo vệ tối đa thiết bị xung quanh trong quá trình chữa cháy.

Bên cạnh đó, nhờ được phát triển trên nền nước kết hợp hàm lượng khoáng thấp, dung dịch không để lại lớp hóa chất khó xử lý sau khi dập lửa. Điều này đồng nghĩa với việc sau khi sử dụng, FireThief gần như không để lại dư lượng gây ô nhiễm hay khó làm sạch, từ đó hạn chế tác động tiêu cực lên môi trường so với nhiều loại dung dịch chữa cháy truyền thống có tính axit hoặc kiềm mạnh. Các đặc tính thân thiện với môi trường này cũng mang lại sự an tâm cho người sử dụng, đặc biệt trong các khu vực thường xuyên có con người sinh hoạt hoặc làm việc.

Theo kế hoạch, FireThief sẽ được thương mại hóa từ năm 2026, hứa hẹn trở thành giải pháp chữa cháy pin lithium-ion vừa hiệu quả, vừa an toàn cho thiết bị và môi trường, đồng thời góp phần giảm thiểu rủi ro cháy nổ trong các không gian kín và khu vực lưu trữ pin.

Phạm vi ứng dụng và hiệu quả của FireThief

Với khả năng dập lửa nhanh và an toàn, FireThief mang đến giải pháp lý tưởng cho những đám cháy pin nhỏ đến vừa trong môi trường dân dụng và công nghiệp vừa.

Hiệu quả trong các tình huống phát hiện sớm và cháy nhỏ

Trong cấu hình bình xách tay, FireThief tỏ ra tối ưu nhất đối với các đám cháy pin nhỏ đến vừa. Điều này đặc biệt phù hợp với các phương tiện như xe máy điện, xe đạp điện, nơi pin được bố trí dễ tiếp cận. Ngoài ra, FireThief cũng có thể sử dụng hiệu quả trên các pin rời của thiết bị lưu trữ nhỏ, hoặc tại các bãi xe, trạm sạc, chung cư và kho chứa pin quy mô vừa. Những môi trường này có đặc trưng là người dùng có thể tiếp cận nhanh chóng và phun dung dịch trực tiếp vào vị trí phát cháy, giúp dập lửa kịp thời và hạn chế lan truyền nhiệt sang các cell pin xung quanh.

Những giới hạn cần lưu ý

Tuy nhiên, với các hệ thống pin lớn như pin ô tô điện hoặc các hệ lưu trữ công nghiệp, dung tích pin lớn và kết cấu nhiều lớp khiến một bình xách tay khó có thể dập cháy hoàn toàn. Pin thường được đặt sâu trong khung xe hoặc các tủ lưu trữ kín, khiến việc tiếp cận điểm cháy trở nên rất hạn chế. Trong những tình huống này, việc sử dụng hệ thống chữa cháy chuyên dụng do nhà sản xuất trang bị, kết hợp với lực lượng cứu hỏa chuyên nghiệp, là yếu tố quyết định để kiểm soát và dập tắt đám cháy một cách an toàn.

Ứng dụng thực tiễn và hạn chế của FireThief

HIệu quả của FireThief không chỉ dựa vào công thức dung dịch mà còn phụ thuộc vào quy mô đám cháy và thời điểm phát hiện. Dung dịch phát huy tốt nhất khi được sử dụng kịp thời, trong những tình huống có thể tiếp cận nhanh và kiểm soát đám cháy từ giai đoạn đầu.

Tối ưu cho những tình huống nhỏ và phát hiện sớm

Trong cấu hình bình xách tay, FireThief phù hợp nhất với các đám cháy pin nhỏ đến vừa. Đây là những tình huống thường gặp ở xe máy điện, xe đạp điện, pin rời của các thiết bị lưu trữ nhỏ, bãi xe, trạm sạc, chung cư hoặc kho chứa pin quy mô vừa. Những môi trường này cho phép người dùng tiếp cận nhanh chóng và phun trực tiếp dung dịch vào vị trí phát cháy, giúp dập lửa hiệu quả ngay từ giai đoạn đầu và hạn chế nguy cơ lan truyền sang các cell pin lân cận.

Những giới hạn không thể bỏ qua

Tuy nhiên, đối với pin ô tô điện hoặc hệ lưu trữ công nghiệp có dung tích lớn và kết cấu nhiều lớp, một bình xách tay khó có thể xử lý dứt điểm. Pin thường được đặt sâu trong khung xe hoặc các tủ lưu trữ kín, khiến việc tiếp cận điểm cháy trở nên rất hạn chế. Trong những trường hợp này, hệ thống chữa cháy chuyên dụng do nhà sản xuất trang bị và sự can thiệp của lực lượng cứu hỏa chuyên nghiệp là yếu tố quyết định để kiểm soát và dập tắt đám cháy một cách an toàn.

Tiêu chuẩn NTA 8133 và thước đo khắt khe tại châu Âu

Tiêu chuẩn NTA 8133 do Viện Tiêu chuẩn Hà Lan xây dựng được xem là thước đo khắt khe nhất tại châu Âu cho các bình chữa cháy pin lithium-ion. Tiêu chuẩn này mô phỏng đám cháy pin Li-ion thực tế bằng các pack pin gồm 6 cell dạng pouch, tổng dung lượng khoảng 600 Wh, và kích hoạt hiện tượng runaway thông qua ép sạc quá mức. Mục tiêu của bài thử nghiệm là kiểm tra khả năng dập lửa nhanh chóng và ngăn ngọn lửa tái phát.

Bài thử nghiệm mô phỏng cháy pin thực tế

Theo NTA 8133, bình chữa cháy được đánh giá dựa trên các tiêu chí nghiêm ngặt: phải dập tắt lửa trong tối đa 3 phút, không để cháy lại trong 20 phút và vượt qua ít nhất 2/3 số lần thử nghiệm. Những yêu cầu này đảm bảo rằng bình chữa cháy đủ hiệu quả trong các tình huống nguy hiểm thực tế, đồng thời tạo ra một tiêu chuẩn tham chiếu đáng tin cậy cho các sản phẩm mới.

Phiên bản cập nhật 2025

Từ năm 2025, tiêu chuẩn được cập nhật dưới mã NTA 8133:2021+A1:2025, bổ sung thêm các yêu cầu mới nhằm nâng cao độ khó và tính thực tế của các bài kiểm tra. Phiên bản cập nhật này tiếp tục duy trì vị thế là bài kiểm tra khắt khe nhất tại châu Âu, trở thành thước đo quan trọng để đánh giá hiệu quả của các bình chữa cháy pin thế hệ mới như FireThief.

Phạm vi áp dụng và giới hạn đánh giá

Dù mang giá trị tham khảo lớn, tiêu chuẩn NTA 8133 vẫn có những giới hạn nhất định. Bài thử nghiệm chủ yếu sử dụng pack pin nhỏ, chưa phản ánh đầy đủ các tình huống với pin ô tô điện dung lượng lớn. Thêm vào đó, môi trường thử nghiệm lý tưởng, dễ tiếp cận và các tiêu chí đánh giá chỉ tập trung vào hiệu suất bình chữa cháy, không đánh giá toàn bộ hệ thống an toàn xung quanh. Do đó, NTA 8133 là công cụ quan trọng nhưng không thể thay thế các giải pháp và quy trình an toàn tổng thể trong thực tế.

Tác động đối với thị trường và lĩnh vực an toàn pin

Việc FireThief vượt qua bài kiểm tra NTA 8133 khẳng định năng lực nghiên cứu và phát triển công nghệ chữa cháy pin của Việt Nam đã đạt một bước tiến quan trọng. Thành công này không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật mà còn tạo ra niềm tin về khả năng cung cấp giải pháp an toàn cho các phương tiện và thiết bị sử dụng pin lithium-ion trên thị trường quốc tế.

Công nghệ gốc nước và an toàn cao

FireThief được phát triển trên nền dung dịch gốc nước với độ pH gần trung tính, giúp giảm nguy cơ ăn mòn kim loại và an toàn khi sử dụng trong các không gian kín như kho pin, hầm xe hay trạm sạc. Khả năng dập cháy nhanh và kiểm soát hiện tượng thermal runaway của pin lithium-ion mang đến hiệu quả rõ rệt, hạn chế tối đa nguy cơ cháy lan và hư hại thiết bị xung quanh.

Chuẩn châu Âu và giá trị thị trường

Đạt tiêu chuẩn NTA 8133, FireThief trở thành một trong số ít dung dịch chữa cháy pin trên thế giới đáp ứng các yêu cầu khắt khe tại châu Âu. Điều này không chỉ nâng cao uy tín cho công nghệ Việt Nam mà còn mở ra cơ hội ứng dụng rộng rãi trên thị trường quốc tế, đồng thời góp phần nâng chuẩn mực an toàn cho lĩnh vực pin lithium-ion nơi các giải pháp hiệu quả và đáng tin cậy vẫn còn rất hạn chế.

>>> Mua xe điện Victoria tại Thế Giới Xe Điện cam kết không cháy nổ

Cháy pin lithium-ion tiếp tục là thách thức chung của toàn cầu khi xe điện ngày một phổ biến. Mặc dù không phải giải pháp tuyệt đối, FireThief cho thấy người Việt có thể tạo ra công nghệ an toàn pin mang tính thực tiễn cao.

Khi được sử dụng đúng trường hợp, FireThief là công cụ can thiệp sớm hữu ích, góp phần giảm thiệt hại trong các khu vực có mật độ pin lớn. Tuy nhiên, để tối ưu an toàn, cần sự kết hợp của thiết kế pack pin, hạ tầng sạc và các biện pháp phòng cháy đồng bộ nơi bình chữa cháy chỉ đóng vai trò trong một mắt xích của hệ thống.

THẾ GIỚI XE ĐIỆN - XE MÁY 50CC
Web : https://thegioixedien.com.vn
Đt : 088.63.88888 - 084.97.88888 - 024.2210.8888